चितवन/भनिन्छ संघर्ष सफलताको शुत्र हो । संघर्ष र धैर्यताले मानिसलाई सफलताको सिढी चढाउँछ । यसैको उदाहरण हुन् भरतपुर महानगरपालिका ७ कृष्णपुरकी राधा शर्मा । २१ औँ शताब्दीमा पनि नेपाली समाजमा अझै बुहारी घर बाहिर निस्कन र सजिलै आत्मनिर्भर बन्ने बाटो रोज्न नसक्ने अवस्था छ । यस्तो सोचलाई चिर्दै राधाले समुदायका लागि एक उदाहरणीय पात्र समेत बनेकी छिन् । उनी सिप, जाँगर र ईखले महिलालाई आत्मनिर्भर बनाउँछ भन्ने एउटा उदाहरण पनि हुन । नारी पृथ्वीको अर्को रुप हो । यो भनाई साँच्चिनै राधासँग मेल खाएको छ । जीवनमा कहिल्यै अप्ठ्यारा परिस्थिति झेल्न नपरेको राधाले विवाहपश्चात जिन्दगीका आँधी बेरी र हुण्डरीसँग लडाई गर्नु पर्यो ।
नेपाली समाजका महिलाहरूले अझै पनि अनेक उत्पीडन झेल्दै पारिवारिक समस्याहरूमा आफूलाई अल्झाउन बाध्य छन् । तर, राधा भने सामाजिक/पारिवारिक समस्या छिचोल्दै सफलताको शिखर चुम्न सक्षम ठहरिएकी छन् । उत्पीडनमा परेका महिलाहरूका निम्ती राधा प्रेरणा बनेकी छन् ।
सानै उमेरमा विवाह गरेकी राधालाई परिवारको जिम्मेवारी वहन गर्न सक्ने क्षमता पनि थिएन । खाने, खेल्ने, घुम्ने र पढ्ने उमेरमा आफुलाई पराइको हातमा थम्याइदिएपछि राधाको जिन्दगीको पाटो बद्लियो । उनी भन्छिन्, “१७ वर्षको कलिलो उमेर, कक्षा १० मा पढ्दै गर्दा विवाह भयो । नर्स बन्ने सपनामा पूर्णविराम लागे । परिवारकी एक्ली बुहारी, १९ वर्षमा दुई सन्तानकी आमा, सानै उमेरमा व्यवहारले थिच्यो, परिस्थितिले किच्यो ।’’ उनको जीवनमा विवाहपछि संघर्षका दिन सुरु भए ।
दुई सन्तानकी आमा उनी बच्चाको रेखदेख, पालन पोषण, शिक्षासँगै पाइला पाइलामा संघर्ष गर्दै अघि बढिन् । घरपरिवारको साथ बिना पनि आफ्नै मिहेनत र परिश्रमले समाजमा उदाहरणीय बनेका महिला पनि छन् । राधा त्यही बाटोलाई पछ्याउदै अघि बढिन् । लामो संघर्षपछि राधा अहिले एक सफल व्यवसायी, सफल उद्यमीको रुपमा परिचित छन् । २०५६ सालमा सिलाईकटाइ तालिम लिएकी उनी अहिले सफल बुटिक सञ्चालकको रुपमा स्थापित भएकी छिन् । उनले तीन महिनाको तालिम पूरा गरिसकेपछि बिना पारिश्रमीक एक वर्ष सिलाइकटाइकै काम गरिन् ।
आफुलाई व्यसायीक रुपमा स्थापित गर्न उनले सिलाइकटाइकै पसल सञ्चालन गर्ने इच्छा भयो । घर परिवारबाट सहयोग नपाएपछि राधाले वित्तिय क्षेत्रबाट कर्जा लिएर २०६५ सालमा भरतपुरमा ३० हजार रुपैयाँको लगानीमा आफ्नै व्यवसाय सुरु गरिन् । सामाजिक र पारिवारिक उल्झनहरू पन्छाउँदै आफ्नो क्षेत्रमा सफल बन्दै गएपछि राधाले व्यवसायलाई थप व्यवस्थित बनाउँदै गएकी छन् । उनले चार वर्षदेखि नारायणगढको सहिदचोकमा युनिक्लो बुटिक पनि सञ्चालन गर्दे आएकी छन् ।
संघर्ष गरेअनुसार दिन प्रतिदिन व्यवसायमा सफलता मिल्दै गयो । आम्दानीको आकार बढ्दै गएपछि उनले व्यवसायलाई बढाउँदै गइन् । काठमाडौंबाट र भारतका मुम्बई, नयाँ दिल्ली जस्ता शहरहरुबाट कपडाहरू ल्याई उनले ग्राहकको माग पुरा गर्दै आएकी छन् ।
बुटिकबाट उनी अहिले मासिक २ लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्छिन् । उनको व्यवसाय अहिले फस्टाउदै गएको छ । हिजोको दिनमा ५ हजार रुपैयाँ तालिम शुल्क तिर्न नसक्दा समस्यामा परेकी राधाले अहिले तीन जनालाई रोजगारी दिएकी छन् । उनले हालसम्म ६० जना फेशन डिजाइनर पनि उत्पादन गरिसकेकी छन् ।
सुरुवाती दिनमा ग्राहक बटुल्न कठिन थियो । पहिले नै सिलाइकटाई गर्ने भएकोले उनका स्थानीय ग्राहकहरू त पहिल्यैदेखि नै छँदै थिए । विस्तारै उनले आफ्नै चिनजानबाट पनि ग्राहकहरू थपिन् । नयाँ डिजाइनका तयारी पोशाक उनले आफ्नो बुटिकमा बनाउन थालिन् । शर्माले बुटिकलाई थप गुणस्तरीय बनाउदै लैजाने योजनामा छिन् । उनि भन्छिन् “अहिले बजारमा बुटिकको अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा छ तर पढेर, बुझेर सुरु गर्ने हो भने बुटिक क्षेत्र निकै राम्रो पनि छ ।”
राधा महिलाहरुलाई आत्मनिर्भर बन्न प्रेरित गर्छिन् । “महिलाहरु कमजोर नबनौँ । आफुमा आत्मनिर्भर बन्न सिक्नुपर्छ, उनि भन्छिन्, जब हामी परनिर्भर हुन्छौं, कसैको साहारामा बाँच्ने बानी बसाल्छौं । त्यो नै हाम्रो कमजोरी हुन्छ ।’’
उनको बुझाईमा परनिर्भर भएर बस्नु घातक हो । “कसैले आज हाम्रो आवश्यकता पूरा गरिदियो तर, भोलि उसले कतिबेला मुठ्ठी बन्द गरिदिन्छ त्यो थाहा हुँदैन, उनी भन्छिन्, मुठ्ठी बन्द भएपछि के गर्ने भन्ने हामीसँग कुनै विकल्प पनि हुँदैन । किनकी हामीमा परनिर्भरतामा बाँच्ने बानी बसिसकेको हुन्छ ।’’ जिन्दगीमा ठूलो निर्णय लिएर अघि बढेकी राधा सानै भएपनि पेशा व्यवसाय तथा उद्यममा लाग्न अन्य महिलाहरुलाई सुझाव दिन्छिन् ।
