भरतपुर/भरतपुर महानगरपालिका र कालिका नगरपालिकामा अटिजम केयर चितवन सोसाइटी र राष्ट्रिय बहिरा महासंघद्वारा सञ्चालित समावेशी शिक्षा खासै प्रभावकारी भएको देखिँदैन ।

कालिका नगरपालिका अत्यन्तै विपन्न तथा सिमान्तकृत अल्पसंख्यक जातिहरुको बसोबास भएको क्षेत्र हो ।

यहाँ चेपाङ, पर्जा, बोटे, राई, लिम्बु, गुरुङ मगर र बाहुन, क्षत्री आदिको बसोबास छ । अपाङ्गता तथा जटिल प्रकारका अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि तालिम तथा स्रोत कक्षा उपचार आदिमा समाबेश गराउने भनिएता पनि वास्तविक पीडितसम्म नपुगेको कालिका नगरपालिका १० का वडाध्यक्ष नरजङ प्रजाले गुनासो गर्नुभयो ।

कालिका नगरपालिका भौगोलिक हिसाबले समेत पहाडी भूभाग भएका कारण अपाङ्गता तथा जटिल प्रकारका अपाङ्गताका लागि समावेशी शिक्षा परियोजना ल्याइएता पनि वास्तविक समुदाय लाभान्वित हुन नसकेको प्रजाले गुनासो गर्नुभएको हो ।

जिल्लाका दुईवटा पालिकामा रहेका एक सय ४७ वटा सामुदायिक विद्यालयमा समावेशी शिक्षा परियोजना सञ्चालन गरिएको छ । ‘अटिजम’ भएका विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै भरतपुर महानगरपालिका र कालिका नगरपालिकामा यो परियोजना सञ्चालन गरिएको हो ।

परियोजना सञ्चालनमा आएसँगै दुई पालिकाका ३९ ‘अटिजम’ भएका बालबालिकालाई फिजियोथेरापी, एक सय ३७ बालिबालिकालाई घरमा आधारित शिक्षा सञ्चालन गर्ने भनिएतापनि वास्तविक क्षेत्रका व्यक्तिले नपाएको पीडितको गुनासो छ ।

परियोजनाले गाउँघरका विद्यालय जानबाट बन्चित बालबालिकाहरुलाई भर्ना गराउने तथा घरमा आधारित शिक्षा सञ्चालन गर्ने जनाउँदै आएको भएपनि वास्तविक क्षेत्रका पीडित बालबालिकाहरु लाभान्वित हुन सकिरहेका छैनन् ।

अटिजम केयर चितवन सोसाइटी र राष्ट्रिय बहिरा महासङ्घ नेपालले तीनवर्षे कार्यक्रम अन्तर्गत समावेशी शिक्षा परियोजना कालिका र भरतपुर महानगरमा संचालन गर्दै आएको छ ।

परियोजनाको समयावधि सकिनै लाग्दा समेत प्रभावकारी नभएपछि परियोजना उद्देश्य बिपरित भएको जानकारहरु बताउँछन् । कालिकाका ३५ वटा विद्यालयमा यो परियोजना सञ्चालन भए पनि सुधारोन्मुख भएको देखिँदैन । परियोजनाले घरमा आधारित शिक्षा लिने २५ जना बालबालिकाहरु र ४ जना घुम्ती शिक्षकहरु भएको बताए पनि जटिल प्रकारका बालबालिका भएका घरमा नआउने गरेको पीडित बालबालिकाका आफन्तले बताएका छन् । तर परियोजनाले विद्यालय जान नसक्ने बालबालिकाहरुका लागि घुम्ती शिक्षकको व्यवस्था गरिएको बताएको छ ।

उता भरतपुर महानगरका शिक्षा शाखा प्रमुख सुरेशचन्द्र आचार्यले परियोजनाको उद्देश्य, लक्ष्य तथा योजनाबारे आफूलाई कुनै जानकारी नभएको बताउनुभयो । उहाँले भरतपुर र कालिकामा परियोजना सञ्चालन हुँदै आएको भए पनि यसको कार्यमूल्याङ्कन तथा लाभान्वित बालबालिकाको तथ्याङ्क बारे एकिन विवरण नआएको प्रष्ट पार्नुभयो ।

समावेशी शिक्षा परियोजनाका बारेमा अटिजम केयर चितवन सोसाइटी र राष्ट्रिय बहिरा महासङ्घले परियोजना अबधि सकिनै लाग्दा समेत यसको प्रभावकारी तथ्याङ्क हालसम्म सार्वजनिक गरेको छैन । सञ्चारकर्मीले यस बारेमा बारम्बार बुझ्न खोज्दा समेत पहिले नै सोधिने प्रश्न तयार गर्नुपर्ने भन्दै दुईवटै परियोजनाका सञ्चालकहरुले आनाकानी गर्ने गरेका छन् ।